De (juridische) gevolgen van liegen op het CV of tijdens sollicitaties

Het opnemen van onjuiste informatie, aangedikt "oppoetsen" of keiharde leugens op het CV kan in Nederland aanzienlijke juridische en professionele gevolgen hebben. Het wordt gezien als een schending van het vertrouwen en kan leiden tot ontslag, vernietiging van de arbeidsovereenkomst en in ernstige gevallen tot strafrechtelijke vervolging. In hoeverre mag u skills een beetje aandikken en wanneer wordt het strafbaar?

Misleidende informatie – liegen op het CV – of het verzwijgen van relevante feiten en informatie tijdens een sollicitatiegesprek, zien werkgevers vaak als een kwestie van integriteit: een eenmalige onwaarheid op het CV kan leiden tot verlies van vertrouwen, het intrekken van een aanbieding of zelfs ontslag als het later wordt ontdekt.

Hieronder vindt u een overzicht van de mogelijke juridische gevolgen:

Ontslag op staande voet

Als een werkgever ontdekt dat u bewust hebt gelogen over cruciale zaken, zoals behaalde diploma's, eerdere werkervaring of specifieke vaardigheden, is dat vaak een dringende reden voor ontslag op staande voet. 

Misleiding is een van de specifiek in de wet (artikel 7:678 lid 2 sub a BW) genoemde voorbeelden waarin de werknemer de werkgever bij het sluiten van de arbeidsovereenkomst heeft misleid. Dit omvat het vertonen van valse getuigschriften of het geven van opzettelijk valse inlichtingen over het einde van een vorige arbeidsovereenkomst.

De leugen moet zodanig zijn dat, als de werkgever dit eerder had geweten, hij u niet had aangenomen (bijv. een verzonnen Hbo-diploma voor een functie die dat vereist). Dit gedrag is zo ernstig dat van de werkgever niet kan worden gevergd de arbeidsovereenkomst te laten voortduren, wat onmiddellijk ontslag rechtvaardigt.

Kleine, irrelevante onjuistheden leiden niet altijd direct tot ontslag, maar het risico blijft groot. 

Ontbinding op de grond van (ernstig) verwijtbaar handelen (e-grond)

Wanneer ontslag op staande voet een te ver gaande maatregel is of het ontslag op staande voet niet tijdig (onverwijld) is gegeven, kan de werkgever de kantonrechter verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden op grond van verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer (de zogenoemde e-grond van artikel 7:669 lid 3 sub e BW).

Het vermelden van onjuiste informatie op het CV of tijdens een sollicitatiegesprek kan, onder omstandigheden zelfs worden aangemerkt als ernstig verwijtbaar handelen, zeker wanneer de werknemer daarmee een functie heeft verkregen waarvoor hij feitelijk niet gekwalificeerd was. Ernstig verwijtbaar handelen heeft tot gevolg dat aan de werknemer geen wettelijke transitievergoeding hoeft te worden betaald.

(Buitengerechtelijke) vernietiging van de arbeidsovereenkomst

Indien er sprake is van opzettelijke misleiding (bedrog), kan de werkgever de arbeidsovereenkomst buitengerechtelijk vernietigen. 

Wanneer een werknemer onjuiste informatie vermeldt op zijn CV, kan dit in juridische zin kwalificeren als bedrog in de zin van artikel 3:44 lid 3 BW. Van bedrog is sprake wanneer:

• de werknemer opzettelijk een onjuiste mededeling doet over zijn kwalificaties;
• de werkgever daardoor wordt bewogen tot het sluiten van een arbeidsovereenkomst;
• de werkgever de arbeidsovereenkomst niet (of niet onder dezelfde voorwaarden) zou hebben gesloten bij kennis van de werkelijkheid (wilsgebrek).

De werkgever die zich beroept op bedrog, kan de arbeidsovereenkomst buitengerechtelijk vernietigen. Het gevolg hiervan is dat de arbeidsovereenkomst met terugwerkende kracht wordt geacht nooit te hebben bestaan. Dit heeft verstrekkende gevolgen, omdat de werkgever in dat geval alle salarisbetalingen kan terugvorderen: de arbeidsovereenkomst heeft immers nooit bestaan en het salaris is dus ‘onverschuldigd betaald’. 

Wel dient te worden onderzocht of de werkgever niet alsnog is ‘verrijkt’ door het verrichte werk ondanks het gemis van de vermeende kwalificaties of diploma’s. Als de werkgever op enige wijze verrijkt zou zijn, kan dat reden zijn om niet al het betaalde salaris als onverschuldigd betaald te beschouwen.

Strafrechtelijke gevolgen

Het vervalsen van documenten, zoals een diploma of een werkgeversverklaring, is valsheid in geschrifte en dat is strafbaar volgens artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht. Werkgevers kunnen aangifte doen, wat kan leiden tot boetes of taakstraffen. 

Schadevergoeding

De werkgever kan, naast ontslag, een schadevergoeding eisen voor de kosten die zijn gemaakt tijdens het wervingsproces of de schade die is veroorzaakt door het niet bezitten van de geclaimde competenties. 

De werkgever kan het betaalde salaris terugvorderen dat is betaald op basis van onjuiste informatie (onverschuldigde betaling).

Praktische tip: screening

Uiteraard is het van belang om vermelde kwalificaties en diploma’s vooraf te verifiëren en zo problemen te voorkomen. Een belangrijk instrument hierbij is het contact opnemen met opgegeven referenten of vorige werkgevers. Hierbij worden niet alleen functietitels en dienstverbanden inzichtelijk, maar ook prestaties en het gedrag van de werknemer op de werkvloer. Steeds meer werkgevers voeren daarnaast een pre-employment screening uit, waarbij werkverleden en opleidingen worden gecontroleerd. Vooral in de sectoren met gevoelige data, financiële verantwoordelijkheden of kwetsbare doelgroepen is dit de standaard. Ook fungeren professionele platforms zoals LinkedIn als publieke controle laag, werkgevers kunnen opleidingen, referenten of dienstverbanden vergelijken om te controleren of de informatie op het CV klopt. 

Meer weten over dit onderwerp?

Het is verstandig om op tijd juridisch advies in te winnen. Hiervoor kunt u altijd contact opnemen met een van onze arbeidsrecht specialisten!

Ingeborg Duijts
Advocaat Arbeidsrecht
Koch Advocaten
duijts@kochadvocaten.nl

 

 

 

Altijd op de hoogte blijven? Volg ons op Linkedin!