Nieuwe kabinetsplannen en de mogelijke impact op werkgevers
Op 30 januari heeft het nieuwe kabinet, gevormd door D66, VVD en CDA, het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ gepubliceerd. Omdat de kabinetsplannen ook ambitieuze voorstellen bevatten op het gebied van arbeidsrecht en pensioenrecht, zetten wij in deze nieuwsbrief de belangrijkste plannen op een rij. Houd er rekening mee dat het slechts voornemens zijn van het minderheidskabinet, die nog door de politieke besluitvorming moeten voordat zij daadwerkelijk worden ingevoerd.
- Sociale zekerheid: eenvoudiger, maar ook strenger
De coalitie wil het sociale zekerheidsstelsel in Nederland eenvoudiger, strenger én gerichter maken. Opvallende voorstellen zijn onder meer:
- Hervorming van de WW, WIA en Participatiewet;
- Beperking van de instroom in arbeidsongeschiktheidsregelingen;
- Een gerichte aanpak van de groep ‘werkende armen’;
- Vereenvoudiging het sociale zekerheids- en toeslagenstelsel;
- Strengere voorwaarden voor WIA-herbeoordelingen.
Een ingrijpende wijziging betreft de bekorting van de WW-uitkering. Waar de maximale duur nu twee jaar is, wil het kabinet deze terugbrengen naar één jaar. Tegelijkertijd streeft het kabinet ernaar om werklozen sneller richting werk te begeleiden. Een manier om dit doel te behalen is om het bedrag van de WW-uitkering in de eerste maanden te verhogen naar 80%.
Een belangrijk punt is ook de mogelijke afschaffing van de IVA-uitkering. Dat kan grote financiële gevolgen hebben voor werkgevers die eigenrisicodrager zijn voor de WIA, aangezien IVA-uitkeringen door het UWV worden betaald.
- Arbeidsongeschiktheid: ziekte moet ‘werkbaar’ blijven
De loondoorbetaling bij ziekte en het re-integratiekader wordt gewijzigd.
- Hervorming van de loondoorbetaling tijdens ziekte
Werknemers hebben recht op 104 weken loondoorbetaling tijdens ziekte. Vaak wordt deze loondoorbetalingsperiode verlengd met maximaal 52 weken wanneer je als werkgever onvoldoende re-integratie-inspanningen heeft geleverd.
Het kabinet vindt de periode van de loondoorbetaling te lang. Voor werkgevers wordt dit als een grote last ervaren, waardoor kleine ondernemers werknemers niet (altijd) in vaste dienst willen nemen. Het kabinet is daarom voornemens om loondoorbetaling bij ziekte werkbaar te maken, met name in het MKB.
- Versobering van de Wet verbetering poortwachter
Parallel aan de aanpassing van de loondoorbetalingsverplichting tijdens ziekte wil het kabinet de Wet Verbetering Poortwachter vereenvoudigen. De voorstellen richten zich met name op:
- Aangepaste rapportageverplichtingen;
- Meer duidelijkheid over (loon)sancties;
- Helderdere verantwoordelijkheden voor werkgevers;
- Meer maatwerk en contact tussen werkgever en werknemer;
Het doel is duidelijk: snellere en effectievere re-integratie, met minder administratieve én financiële druk.
Verder wil het kabinet investeren in intensiever toezicht door de Arbeidsinspectie op ziektepreventie en moet er een betere samenwerking komen tussen de verzekerings- en bedrijfsarts.
- Ontslag: menselijke maat, concurrentie en transitievergoeding
- Transitievergoeding
De nieuwe regering wil de transitievergoeding weer laten aansluiten bij het oorspronkelijke doel: ondersteuning bij de overgang van werk naar werk. Het kabinet stelt een nieuw Leven Lang Ontwikkelen (LLO)-systeem voor. Werkgevers die aantoonbaar inspanningen hebben geleverd in (bij)scholing of re-integratie, zullen mogelijk een lagere of zelfs géén verplichting hebben tot betaling van een transitievergoeding.
Ook wil het kabinet de compensatie voor de transitievergoeding na twee jaar ziekte volledig afschaffen.
Voor werkgevers betekent dit een verlichting van zowel financiële als administratieve lasten.
- Ontslag en concurrentie
Bij ontslagprocedures wil het kabinet meer ruimte creëren voor de menselijke maat. Persoonlijke omstandigheden moeten bij het afspiegelingsbeginsel zwaarder worden meegewogen.
Verder wil het kabinet werknemers meer ruimte geven om te werken, waardoor het concurrentiebeding gemoderniseerd moet worden. Hoe deze modernisering er precies uit gaat ziet, is nog onduidelijk.
- Arbeidsvoorwaarden: flexibiliteit én bescherming
De coalitie wil arbeidsvoorwaarden beter laten aansluiten op de ‘moderne arbeidsmarkt’. Zo moet er onderzoek gedaan worden naar enerzijds ‘doorgeschoten’ flexibiliteit en anderzijds knelpunten bij vaste contracten. Volgens het kabinet worden vaste contracten soms als te rigide ervaren.
Werken moet weer lonen. Om dit te bewerkstelligen wordt gekeken naar het versoepelen van de Wet onderscheid arbeidsduur. Voorbeelden van maatregelen zijn een arbeidskorting per gewerkt uur en een ‘meerurenvoordeel’.
Verder stelt het kabinet dat de werkkostenregeling vereenvoudigd moet worden, met onder andere meer ruimte voor werkgevers om werknemers te helpen bij het aflossen van studieschulden.
Overige plannen van het kabinet zijn:
- Behoud van het belang van cao’s;
- Actieve aanpak van arbeidsmarktdiscriminatie;
- Betere combinatie van werk, gezin en zorg;
- Meer mogelijkheden voor beloning in aandelen en opties.
- Pensioen: sneller, strenger en toekomstgericht
Ook het pensioenstelsel staat nadrukkelijk op de agenda. Vanaf 2033 moet de AOW-leeftijd volgens het kabinet volledig worden gekoppeld aan de levensverwachting en daardoor stapsgewijs omhoog gaan. Voor twintigers van nu betekent dit dat de AOW-leeftijd richting de 72 jaar gaat.
- Zelfstandigen: duidelijke grenzen
Voor zzp’ers en opdrachtgevers worden de lijnen scherper. Het kabinet wil de Vbar gedeeltelijk laten vervallen en vervangen door de Zelfstandigenwet. Het rechtsvermoeden en werknemerschap uit de Vbar wordt wel nog ingevoerd, samen met ‘sectorale rechtsvermoedens’ en een toetsingscommissie.
Daarnaast pleit het kabinet voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor alle zelfstandigen.
- Internationaal: arbeidsmigratie en talent
Tot slot nog de ontwikkelingen op internationaal gebied:
- Werkgevers die huisvesting van arbeidsmigranten regelen krijgen meer verantwoordelijkheid om deze werknemers te beschermen tegen het verlies van baan én huisvesting;
- Een driejarige pilot voor gerichte werving van hoogopgeleide arbeidskrachten in specifieke sectoren;
- Asielzoekers met kans op een verblijfsvergunning mogen na drie maanden werken in plaats van zes maanden.
Wat betekent dit voor jou?
Veel van deze voorstellen bevinden zich nog in de planfase en vragen nadere uitwerking. Toch is duidelijk dat werkgevers en organisaties zich tijdig moeten voorbereiden op veranderingen in verplichtingen, kosten en beleid.
Wij volgen de ontwikkelingen op de voet. Heb je vragen over de mogelijke impact op jouw organisatie, arbeidsvoorwaarden of pensioenregeling? Neem gerust contact met ons op.Hieronder vind je nog een beknopt overzicht van de voorgenomen wijzigingen:
Samenvatting plannen
- Sociale zekerheid
- Hervorming WW
- WIA-stelsel wordt aangepast
- Hervorming Participatiewet
- Verkleinen instroom in arbeidsongeschiktheidsregelingen
- Gerichte aanpak ‘werkende armen’
- Vereenvoudiging in sociale zekerheids- en toeslagenstelsel
- Afschaffen van IVA
- Meer voorwaarden aan WIA-herbeoordelingen
- Arbeidsongeschiktheid
- Loondoorbetaling tijdens ziekte hervormd (‘meer werkbaar’)
- Versobering Wet Verbetering Poortwachter
- Verandering rapportageverplichtingen
- Onzekerheid wegnemen over (loon)sancties
- Helderheid verschaffen in verplichtingen zijdens werkgever
- Meer maatwerk en contactmogelijkheden tussen werkgever en werknemer
- Handhaving Arbeidsinspectie op preventie
- Betere samenwerking tussen verzekerings- en bedrijfsarts
- Ontslag
- Meer ruimte voor menselijke maat bij toepassing afspiegelingsbeginsel
- Concurrentiebeding moet moderner
- Einde aan compensatie transitievergoeding voor langdurig arbeidsongeschikten
- Voorgeschreven bestemming van de transitievergoeding
- Van werk naar werk: het uitgangspunt
- Arbeidsvoorwaarden
- Werkkostenregeling minder complex en ruimte voor hulp bij aflossen studieschuld
- CAO’s blijven belangrijk
- Actief tegengaan van arbeidsmarktdiscriminatie
- Combinatie werk, gezin en zorg moet eenvoudiger
- Meer mogelijkheden om te betalen in aandelen(opties)
- Onderzoek naar ‘doorgeschoten’ flexibele arbeidsrelaties en ‘belemmerende’ vaste contracten
- Versoepeling Wet onderscheid arbeidsduur en arbeidskorting per uur en een voltijdsbonus
- Pensioen
- Snellere en directe stijging AOW-leeftijd
- Implementatie van het Pensioenakkoord
- Verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering zelfstandigen
- Aandacht voor gezond naar pensioen
- Beperken van (fiscaal gefaciliteerde) aanvullende pensioenopbouw voor hogere inkomens
- Zelfstandigen
- Invoering rechtsvermoeden werknemerschap
- Bevordering behoud werknemers voor (semi-)publieke sectoren
- Internationaal
- Meer verantwoordelijkheid werkgevers en einde aan afhankelijkheidsrelatie ten aanzien van arbeidsmigranten
- Driejarige pilot gericht op de werving van goed geschoolde arbeidskrachten in afgebakende sectoren
- Asielzoekers met goede kans op verblijfsvergunning na drie maanden aan het werk en alternatief voor de tewerkstellingsvergunning
Altijd op de hoogte blijven? Volg ons op Linkedin!